{"id":4803,"date":"2025-08-21T06:14:10","date_gmt":"2025-08-21T06:14:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/?p=4803"},"modified":"2025-08-21T06:14:10","modified_gmt":"2025-08-21T06:14:10","slug":"97-milionow-dolarow-8-postepu-upadek-projektu-katedry-narodowej-w-ghanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/2025\/08\/21\/97-milionow-dolarow-8-postepu-upadek-projektu-katedry-narodowej-w-ghanie\/","title":{"rendered":"97 milion\u00f3w dolar\u00f3w, 8% post\u0119pu. Upadek projektu katedry narodowej w Ghanie"},"content":{"rendered":"\n

Budowa monumentalnej katedry narodowej w Ghanie, rozpocz\u0119ta w 2019 roku z inicjatywy prezydenta Nany Akufo-Addo, mia\u0142a by\u0107 projektem \u0142\u0105cz\u0105cym duchowo\u015b\u0107 i narodow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Za koncepcj\u0119 odpowiada\u0142 \u015bwiatowej s\u0142awy architekt Sir David Adjaye, a kompleks mia\u0142 obejmowa\u0107 m.in. kaplice, baptysterium, sal\u0119 widowiskow\u0105 na 5 tys. os\u00f3b, szko\u0142\u0119 muzyczn\u0105, galeri\u0119 sztuki oraz pierwsze na kontynencie muzeum Biblii.<\/p>\n\n\n\n

Po sze\u015bciu latach od startu inwestycji z ambitnej wizji pozosta\u0142 jednak zaledwie u\u0142amek realizacji. Wed\u0142ug raportu sekretariatu, nadzoruj\u0105cego przedsi\u0119wzi\u0119cie, wydano ju\u017c 97 mln dolar\u00f3w, a zaawansowanie prac oceniono jedynie na 8%. Nowy prezydent John Mahama, obejmuj\u0105c urz\u0105d w styczniu 2025 roku, zdecydowa\u0142 si\u0119 na wstrzymanie projektu, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na wyniki audytu przeprowadzonego przez Deloitte and Touche.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Adjaye Associates<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Audyt ujawnia nieprawid\u0142owo\u015bci<\/h3>\n\n\n\n

Kontrola obejmuj\u0105ca lata 2021-2023 wykaza\u0142a liczne uchybienia finansowe, naruszenia zasad zam\u00f3wie\u0144 publicznych oraz brak przejrzysto\u015bci w dzia\u0142aniach sekretariatu. W efekcie jednostka zosta\u0142a rozwi\u0105zana, a sprawa trafi\u0142a do g\u0142\u00f3wnego audytora oraz prokuratora generalnego. W\u0142adze Ghany zapowiedzia\u0142y r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cie krok\u00f3w prawnych w celu oficjalnego zako\u0144czenia kontraktu.<\/p>\n\n\n\n

Minister komunikacji Felix Kwakye Ofosu okre\u015bli\u0142 wyniki audytu jako podwa\u017caj\u0105ce fundamenty ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia i stawiaj\u0105ce pod znakiem zapytania gospodarowanie \u015brodkami publicznymi.<\/p>\n\n\n\n

Sp\u00f3r o p\u0142atno\u015bci dla pracowni Adjaye<\/h3>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lne kontrowersje wzbudzi\u0142y rozliczenia z biurem Adjaye Associates. Pocz\u0105tkowo wskazywano na r\u00f3\u017cnic\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 ponad 450 tys. dolar\u00f3w mi\u0119dzy deklaracjami rz\u0105du a kwot\u0105 podawan\u0105 przez pracowni\u0119. Jednak \u2013 jak podkre\u015bli\u0142 rzecznik architekta – pe\u0142ne o\u015bwiadczenie rz\u0105dowe z 18 lipca 2025 roku wyja\u015bnia, \u017ce suma wyp\u0142at zgadza si\u0119 z deklaracjami firmy i wynosi 117,9 mln cedis. Dodatkowo uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142y wyp\u0142aty w wysoko\u015bci ok. 1,44 mln dolar\u00f3w dokonane jeszcze przed podpisaniem formalnej umowy w sierpniu 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n

Krytyka spo\u0142eczna i ryzyko dla wykonawc\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Projekt od pocz\u0105tku wzbudza\u0142 dyskusje w spo\u0142ecze\u0144stwie. W kraju, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w \u017cyje w trudnych warunkach, a system finansowy i socjalny zmaga si\u0119 z licznymi problemami, budowa kosztownej \u015bwi\u0105tyni budzi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci co do zasadno\u015bci takiej inwestycji. Ju\u017c w 2018 roku przedstawiciele biznesu pytali, czy pa\u0144stwo mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na tak du\u017ce wydatki w obliczu rosn\u0105cych podatk\u00f3w i upad\u0142o\u015bci bank\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiejszy impas pokazuje tak\u017ce, jak du\u017ce ryzyko ponosz\u0105 firmy uczestnicz\u0105ce w przedsi\u0119wzi\u0119ciach obarczonych silnym \u0142adunkiem politycznym i religijnym. Brak odpowiedniego przygotowania instytucji zamawiaj\u0105cych do zarz\u0105dzania projektem narodowej katedry sprawi\u0142, \u017ce zamiast symbolu jedno\u015bci Ghana zyska\u0142a przyk\u0142ad nieefektywno\u015bci i \u017ar\u00f3d\u0142o powa\u017cnych kontrowersji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Monumentalna katedra narodowa mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 Ghany i symbolem duchowej wsp\u00f3lnoty. Zamiast tego projekt za setki milion\u00f3w dolar\u00f3w ugrz\u0105z\u0142 w chaosie finansowym, a nowy prezydent John Mahama postanowi\u0142 definitywnie go zatrzyma\u0107.","protected":false},"author":1,"featured_media":4805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[44,179],"class_list":{"0":"post-4803","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wbudowie","8":"tag-afryka","9":"tag-ghana","10":"cs-entry","11":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4807,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4803\/revisions\/4807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.propertyobserver.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}