Na amerykańskiej pustyni powstaje jedna z najbardziej ambitnych wizji urbanistycznych XXI wieku. Projekt Telosa, zainicjowany w 2021 roku przez przedsiębiorcę Marca Lore’a i opracowany przez duńskie studio BIG, zakłada budowę od podstaw samowystarczalnego miasta, które w 2050 roku ma być domem dla 5 milionów mieszkańców. Pierwsze osiedla mają być gotowe do zamieszkania już w 2030 r.
Architektura i mobilność
Nowe wizualizacje przedstawiają szczegółowe rozwiązania architektoniczne, w tym imponujące „centrum mobilności” – kilkupoziomową, drewnianą konstrukcję otoczoną torami transportowymi. W projekcie pojawiają się również futurystyczne pojazdy G2A (Ground to Air), zdolne poruszać się zarówno po specjalnych liniach kolejowych, jak i unosić nad ziemią. Kolejnym obiektem będzie „wioska sportowa”, zaplanowana w przestronnym, srebrzystym gmachu.
Nowe instytucje i przestrzeń wspólna
Integralnym elementem Telosy ma być Lore Institute – kompleks wież połączonych podwyższonymi kładkami. Ważną rolę odegra także Equitism Tower, drewniana budowla przypominająca latarnię morską, która stanie się centralnym punktem urbanistycznego „kręgosłupa”. W projekcie przewidziano ulice ze ścieżkami pieszymi otoczonymi zielenią, farmy aeroponiczne, system gromadzenia wody i dachy pokryte panelami słonecznymi.
Model ekonomiczny i społeczny
Podstawą funkcjonowania miasta ma być system zwany Equitism – nowy model gospodarowania gruntami, w którym ziemia pozostaje własnością wspólnoty. Dochód ze sprzedaży działek ma zasilać fundusze publiczne, finansując usługi społeczne bez zwiększania podatków. Jak podkreślają twórcy, ideą jest połączenie mechanizmów wolnego rynku z rozwiązaniami wzmacniającymi dobro mieszkańców.
Zaangażowanie mieszkańców
Twórcy projektu kładą nacisk nie tylko na technologię, ale i na ludzi. W rozmowie z Dezeen dyrektor generalny fundacji Telosa, Jon Mallon, zaznaczył, że kluczem do sukcesu jest współprojektowanie przestrzeni z udziałem przyszłych mieszkańców. BIG prowadzi spotkania i konsultacje społeczne, aby koncepcja odpowiadała realnym potrzebom i uniknęła problemów typowych dla dużych przedsięwzięć urbanistycznych.
Część globalnego trendu
Telosa dołącza do listy futurystycznych projektów miast, takich jak malezyjskie BiodiverCity, saudyjski Neom czy planowane niegdyś Akon City w Senegalu. Ambicją twórców jest stworzenie wzorca nowoczesnego, zrównoważonego i otwartego na społeczność miasta, które wyznaczy nowe standardy w urbanistyce przyszłości.
